luangprabang-heritage.org

  •  
  •  
  •  

Font Size

Layout

Menu Style

Cpanel

ອາຫານພື້ນເມືອງລາວ(ເອາະຫຼາມຫຼວງພະບາງ)

           
            “ເອາະຫຼາມ” ແມ່ນອາຫານ ພື້ນເມືອງຂອງລາວປະເພດໜຶ່ງ ທີ່ມີມານານຫຼາຍຮ້ອຍປີແລ້ວ, ເປັນອາຫານພື້ນເມືອງ ຂອງລາວ ທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາ ຂອງປະຊາຊົນ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ເປັນອາຫານທີ່ມີ ລົດຊາດແຊບຫອມ ປຸງແຕ່ງຈາກວັດຖຸດິບ, ຜັກຫອມຈາກທໍາມະຊາດ ແລະ ຈາກເນື້ອຊີ້ນ ປະເພດຕ່າງໆ ຕາມທ້ອງຕະຫລາດ ມາປະສົມ ຕາມຂັ້ນຕອນ ປຸງແຕ່ງຢ່າງມີຫຼັກອະນາໄມ. ເອາະຫຼາມ ເປັນອາຫານພື້ນບ້ານ ປະເພດໜຶ່ງ ທີ່ນຳໄປຂາຍ ເພື່ອຮັບໃຊ້ການບໍລິໂພກ ໃນແຕ່ລະວັນ ໃຫ້ແກ່ ຊາວປະຊາຊົນເມືອງ ແລະ ແຂວງຫຼວງພະບາງ. ຕາມການບອກເລົ່າຂອງ ຜູ້ເຖົ້າ ຜູ້ແກ່ ເຊັ່ນ: ທ່ານ ສາຍເພັດ ຄຳປະດິດ, ອາຍຸ 73 ປີ, ນາງ ສີຈັນ ຈັນສົມອຸໄລ, ອາຍຸ 55 ປີ ແລະ ແມ່ເຖົ້າແພງສີ ມົງກຸດເດດ, ອາຍຸ 71 ກ່າວວ່າ: ໃນເມື່ອກອ່ນ ມີສອງຜົວເມຍ ໜຶ່ງທຸກຍາກ ໃນແຕ່ລະມື້ ແມ່ນອອກຈາກບ້ານແຕ່ເຊົ້າໆ ເພື່ອໄປເຮັດໄຮ່, ເຮັດສວນ ຢູ່ເນີນພູ ແລະ ຊອກ ຫາອາຫານພືດຜັກ ນາໆຊະນິດ ເພື່ອມາແລກປ່ຽນ ສີນຄ້າຕ່າງໆ ຢູ່ຕາມທ້ອງຕະຫຼາດ ເປັນຊີວິດປະຈຳວັນ ບັງເອີນ ມີມື້ໜຶ່ງ ກອ່ນຈະກັບຈາກໄຮ່, ສວນ ເພື່ອກັບບ້ານ ຜູ້ເປັນເມຍເລີຍຮ້ອງ ບອກຜູ້ເປັນຜົວວ່າ: ເຖົ້າເອີ້ຍ ຄໍ່າແລ້ວກັບບ້ານເດີ, ຢູ່ບ້ານຂອງເຮົາ ມື້ນີ້ບໍ່ມີແນວກິນເດີ, ເຈົ້າຢ່າລືມເກັບຜັກ ຕາມແຄມທາງ ເພື່ອເອົາໄປເຮັດເອາະ ຫຼື ໄປຫຼາມໃສ່ຊີ້ນ ເພື່ອເປັນອາຫານແລງ ຂອງພວກເຮົາເດີ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ສອງຜົວເມຍເຖົ້າ ກໍ່ພາກັນຫັນໜ້າ ຍ່າງກັບບ້ານ, ໃນນັ້ນ ກໍ່ພາກັນເກັບເອົາຜັກ ແລະ ຫັກເອົາຍອດຜັກຕ່າງໆ ຕາມທາງກັບເມືອບ້ານ. ຜູ້ເປັນເມຍ ກໍ່ຮ້ອງບອກຜົວອີກວ່າ: ເຈົ້າຢ່າລືມເອົາພ້າ ຕັດເຄືອໄມ້ ທີ່ຂວາງທາງແດ່ເດີ ເພື່ອໃຫ້ຍ່າງໄປມາສະດວກ, ກໍ່ບໍ່ຮູ້ວ່າໃນເວລານັ້ນ ຜູ້ເປັນຜົວ ກໍ່ເອົາພ້າຕັດເຄືອໄມ້ ທີ່ຂວາງທາງຍ່າງ, ຜູ້ເປັນເມຍກໍ່ເກັບຜັກ ຢ່າງຮີບຟ້າວ, ກາບເຄືອໄມ້ ທີ່ຂວາງທາງຖືກ ພໍ່ເຖົ້າຕັດນັ້ນ, ເກັດຂອງເປຶອກເຄືອ ເທົາຄ່ານນັ້ນໄດ້ກະເດັນ ມາຕົກລົງເຂົ້າໃນກະຕ່າ ຂອງແມ່ເຖົ້າ ຜູ້ເປັນເມຍ ຕາເວັນກໍ່ໃກ້ຈະລັບລົງ ຈາກຂອບຟ້າ ສອງຜົວເມຍຄູ່ນັ້ນ ພາກັນຍ່າງກັບບ້ານ. ເມື່ອມາຮອດບ້ານແລ້ວ ຜູ້ເປັນຜົວ ກໍ່ຮ້ອງໃສ່ຜູ້ເປັນເມຍ ວ່າ: ເຈົ້າລ້າງຜັກ ແລະ ຍອດຜັກຕ່ງໆ ທີ່ຂ້ອຍເກັບມານັ້ນ ບໍ່ໃຫ້ເຈົ້າຖິ້ມຫຍັງເດີ, ໃຫ້ເຈົ້າເອົາຜັກ ແລະ ຍອດຜັກນັ້ນ ໄປປະສົມໃສ່ຊີ້ນຕ່າງໆ ເພື່ອເຮັດເອາະ ຫຼື ໄປຫຼາມ, ຢ່າລືມເອົາປາແດກ, ຢ່າລືມໄປເກັບເອົາຜັກຫອມ, ໜາກເຜັດຕ່າງໆ ທີ່ ຂ້ອຍປູກໄວ້ ຢູ່ສວນທາງຫຼັງບ້ານແດ່ເດີ ຢ່າລືມໜ່ຽງເຂົ້້າໜຽວ ແລ້ວຈີ່ໃຫ້ແຮມ ໃຫ້ຫອມໜ້ອຍໜຶ່ງ ມາໃສ່ນຳເອາະ ຫຼື ຫຼາມ ເພື່ອໃຫ້ມີກິ່ນຫອມແດ່ເດີ ເຖົ້າເອີຍ. ເມື່ອປຸງແຕ່ງອາຫານ ເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ, ຜູ້ເປັນເມຍກໍ່ຕັກໃສ່ຖວ້ຍ, ຫາພາເຂົ້າຍົກມາ, ໃນເວລານັ້ນກິ່ນອາຍຫອມ ຂອງເອາະ ຫຼື ຫຼາມໄດ້ສົ່ງກິ່ນ ຫອມໄປທົ່ວເຮືອນ. ທຸກຄົນພາຍໃນຄອບຄົວ ກໍ່ພາກັນກິນເຂົ້າແລງ, ພໍດີໃນເວລາກຳລັງຫຍໍ້າອາຫານ ພໍ່ເຖົ້າຜູ້ເປັນຜົວ ກໍ່ເວົ້າຂຶ້ນວ່າ: ແມ່ເຖົ້າ ແມ່ນເຈົ້າເອົາໄມ້ຫຍັງ ມາໃສ່ເອາະນີ້, ຫຍໍ້າແລ້ວມັນຄ້າຍໆຄືຊີ້ນ, ປະກົດວ່າ ມີລົດຊາດເປັນແບບ ຮືນໆ ເຜັດໆ ແຊບ ແທ້ໆ ເຖົ້າເອີ້ຍ. ພໍຮຸ່ງເຊົ້າວັນໃໝ່ ສອງເຖົ້າຜົວເມຍ ກໍ່ພາກັນໄປໄຮ່ສວນ ຢູ່ເນີ້ນພູ ຕາມປົກະຕິ ແລ້ວຜູ້ເປັນຜົວກໍ່ຟ້າວແລ່ນໄປເບິ່ງບອ່ນທີ່ຕົນເອງຕັດເຄືອຄ່ານ ອອກຈາກທາງຍ່າງ ພ້ອມນັ້ນພໍ່ເຖົ້າ ກໍ່ຮ້ອງໃສ່ແມ່ເຖົ້າວ່າ: ໂອຍ! ນີ້ເດ່ເຖົ້າເອີ້ຍ ເຄືອໄມ້ ທີ່ປະສົມຢູ່ໃນ ເອາະທີ່ຂ້ອຍຫຍໍ້າກິນມື້ວານນີ້ ມັນແມ່ນເຄືອຄ່ານນີ້ເດ. ສອງຜົວເມຍເຖົ້າ ຄູ່ນັ້ນກໍ່ໄດ້ມາເວົ້າຕໍ່ໆ ໃຫ້ຊາວບ້ານວ່າ ເຮັດອາຫານເອາະຫຼາມ ຕອ້ງໃສ່ເຄືອຄ່ານ ນຳແດ່ເດີຈິ່ງຈະແຊບ, ນັບແຕ່ນັ້ນເປັນຕົ້ນມາ ການເຮັດເອາະຫຼາມ ແທ້ໆຈິ່ງຈະຂາດ ເຄືອຄ່ານ ຫຼື ສະຄ່ານບໍ່ໄດ້, ຄຳວ່າ: “ເຄືອຄ່ານ” ໄດ້ກາຍມາເອີ້ນກັນວ່າ “ສະຄ່ານ” ຈາກເອາະ ທີ່ໄດ້ຫຼາມໃສ່ບັ້ງໄມ້ໃຜ່ ໃນເມື່ອກ່ອນ ໄດ້ກາຍມາເປັນຄຳວ່າ: “ເອາະຫຼາມ”, “ເອາະ” ມີຄວາມໝາຍວ່າ: ເອົາຊີ້ນ ແລະ ຜັກຫຼາຍຢ່າງ ມາປະສົມປຸງແຕ່ງ ລົງໃສ່ບັ້ງໄມ້ (ເພາະວ່າໃນເມື່ອກ່ອນ ແມ່ນຈະບໍ່ມີປະເພດໝໍ້ ເພື່ອປຸງແຕ່ງອາຫານເທື່ອ) ແລ້ວຕົ້ມໃສ່ໄຟໃຫ້ສຸກ ແລະ ມີກີ່ນຫອມ, “ຫຼາມ” ມີຄວາມໝາຍວ່າ: ເອົາຊີ້ນ ແລະ ຜັກທຸກຢ່າງ ມາປະສົມໃສ່ບັ້ງໄມ້ເຮ້ຍ ແລ້ວຂາງໃສ່ໄຟ, ເຮັດໄຟຄອ່ຍໆ ເພື່ອໃຫ້ອຸນຫະພູມຂອງໄຟ ເຮັດໃຫ້ອາຫານສຸກ ແບບທົ່ວເຖິງ ແລະ ມີກິ່ນຫອມ.

ອົງປະກອບທີ່ເປັນວັດຖຸ

okclarm6    okclarm5    okclarm4.jpg 
ສີໄຄ, ຜັກຊີ, ສະຄ່ານ                ຍອດຫວາຍ                         ຜັກນາງຕູ່
okclarm3.jpg   okclarm2.png    okclarm
      ເຫັດສະນຸ່ນ                      ປາແດກ                         ເຂົ້າໜຽວໜ່ຽງ

 

ການປຸງແຕ່ງອາຫານພື້ນບ້ານເອາະຫຼາມ ແມ່ນມີອຸປະກອນໃນການນຳໃຊ້ ຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້:

1. ໜໍ້ສຳລັບຕົ້ມນ້ຳໄວ້ເຮັດເອະຫຼາມ.okclarm
2. ຂຽງ ສຳລັບໄວ້ຕັດ ຫຼື ຊອຍຊີ້ນ.
3. ມີດ ສຳລັບໄວ້ປອກ ແລະ ຕັດເຄື່ອງປຸງແຕ່ງເອາະຫຼາມ.
4. ເຕົາໄຟ.
5. ໄມ້ພືນ.
6. ກະຕ່າ ໄວ້ສໍາລັບ ໃສ່ຜັກ ແລະ ເຄື່ອງປຸງຕ່າງໆ.
7. ຊາມ.
8. ພ້າ.
9. ນໍ້າ (ສະອາດ)

ອົງປະກອບການເຮັດເອາະຫຼາມ.

 1. ປະເພດຊີ້ນ (ຊີ້ນໝູ, ຊີ້ນງົວ, ຊີ້ນຄວາຍ, ຊີ້ນເປັດ, ຊີ້ນໄກ່ ແລະ ອື່ນໆ).
2. ຜັກບົ່ວໃບ .
3. ໜັງຄວາຍ.
4. ເຫັດສະໜຸ່ນ .
5. ຂຽບໝູ.
6. ຜັກອີ່ຕູ່ .
7. ສະຄ່ານ.
8. ເຂົ້າຈີ່(ເຂົ້າໜຽວປິ້ງ).
9. ຫົວສີໄຄ.
10. ໝາກເຜັດ.
11. ໝາກເຂືອ .
12. ປາແດກ.
13. ຜັກຄາດ .
14. ເກືອ .
15. ຜັກຊີ .
16. ຜັກຕໍ່ານິນ.
17. ຜັກບົ່ວໃບ.
18. ຍອດຫວາຍ

 

 

 

 

 

 

 

 

Add comment


Security code
Refresh

ທ່ານກຳລັງຢູ່ທີ່: ຫນ້າທຳອິດ ແຫລ່ງມໍລະດົກ ມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ອາຫານພື້ນເມືອງລາວ(ເອາະຫຼາມຫຼວງພະບາງ)